W astrologię można wierzyć lub nie, czytać horoskopy z przekonaniem o ich nieomylności lub unikać ich jak zarazy. Jednak można wybrać też nieco inne podejście i potraktować temat znaków zodiaku jako ciekawostkę, zabawę lub wyzwanie i sprawdzić, na ile opinia gwiazd zgadza się z rzeczywistością. Poniżej przedstawiamy, jaki polski literacki klasyk, naszym zdaniem, powinien przeczytać każdy ze znaków zodiaku.
- Baran (21 marca — 19 kwietnia)
Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza. Barany bywają uparte (a raczej bywają nieuparte), temperamentne i pełne pasji. Z tego powodu historyczna powieść Sienkiewicza traktująca o powstaniu Chmielnickiego pełna zwrotów akcji i namiętności, może być tym, czego barankom potrzeba — w końcu sam „ogień” i „miecz” w tytule, całkiem trafnie podsumowuje naturę tego znaku zodiaku. Baran może czerpać przyjemność z czytania o wielkich bitwach, porywających pojedynkach oraz oczywiście o zapierającym dech w piersiach trójkącie miłosnym pomiędzy Heleną, a Skrzetuskim i Bohunem — barany mogą jednak nie zgodzić się z wyborem bohaterki. Jednak długie i szczegółowe opisy mogą drażnić niecierpliwą naturę tego znaku zodiaku i na taką ewentualność nada się Zemsta Aleksandra Fredry. Krótka, wartka opowieść pełna humoru i pomyłek, która na pewno nie tylko wciągnie, ale i utrzyma czytelnika. Dodatkowo utwór jest dramatem, więc pozbawiony jest dłużący się opisów przyrody i składa się wyłącznie z dialogu. Niejeden Baran w Cześniku Raptusiewiczu może odnaleźć bratnią duszę!
- Byk (20 kwietnia — 20 maja)
Pan Tadeusz Adama Mickiewicza. Stereotypowy Byk lubi ponad wszystko trzy rzeczy: luksus, dobre jedzenie i pełną zmysłowości bliskość. Wszystkie te elementy, w różnych formach i stopniach natężenia, można odnaleźć właśnie w narodowej epopei. Jeśli Byczkowi nie pocieknie ślinka podczas czytania obszernego opisu dań na uczcie, to z pewnością zachwyci go obraz bogatego wnętrza soplicowego dworu. Ponadto jest jeszcze XIII księga, ale naprawdę nie polecam jej lektury literackim purystom, może wówczas grozić kulturową zapaścią. Natomiast jeśli Byczek nie jest szczególnym fanem bigosu, to w jego przypadku doskonale sprawdzą się Śluby panieńskie Aleksandra Fredry. Ceniące niezależność znaki doskonale zrozumieją walczącą o panieństwo Klarę, jednak, jeśli w toku dramatu nie przeważy romantyczna część ich duszy, mogą być rozczarowani zakończeniem.
- Bliźnięta (21 maja — 20 czerwca)
Quo Vadis Henryka Sienkiewicza. Czy jest książka, która lepiej zobrazuje podwójną naturę Bliźniąt, niż powieść o konflikcie i rozdarciu pomiędzy dwoma, skrajnymi wartościami? Dialog, który w powieści nawiązuje się pomiędzy światem pogan i chrześcijan może pomóc zrozumieć temu znakowi jego skomplikowaną naturę i nauczyć go, jak pogodzić ze sobą jej sprzeczne aspekty. Dodatkowo znak, który lubuje się w plotkach, przemowach i słowie na pewno doceni postać Petrioniusza — krasomówcy, arbitra elegancji. Tych Bliźniaków, którzy niechętnie zagłębiają się w antycznych ideach dualizmu świata odsyłam do Konrada Wallenroda Adama Mickiewicza. Po przeczytaniu książki ten znak zodiaku będzie miał doskonałą ripostę dla tych, którzy zarzucają mu dwulicowość — wszak dwulicowość nie zawsze musi być czymś złym.
- Rak (22 czerwca — 22 lipca)
Cudzoziemka Marii Kuncewiczowej. Raki to znaki niezwykle skupione na swojej stronie emocjonalnej. Dużo czasu spędzają analizując własne uczucia, jednocześnie będąc świadomymi ich znaczenia. Są wrażliwe, empatyczne i mają doskonałą intuicję. Dlatego też doskonałym tekstem powinno być dla nich studium kobiecego umysłu, jakim jest Cudzoziemka. Kuncewiczowa rysuje portret kobiety nieszczęśliwej, której życie potoczyło się złym torem i sprawiło, że młoda, ambitna i utalentowana kobieta stała się zgorzkniała, rozczarowana i pełna nienawiści. Raki będą świetnie bawiły się przy analizowaniu odczuć bohaterki, jej reakcji na traumę oraz stosunku do ludzi i świata. Ich głęboka wrażliwość i empatia pomogą wczuć się w emocje bohaterki i przeżyć historię opisaną w książce na całkiem innym poziomie. A jeśli nie Cudzoziemka, to może Trędowata? Opowieść Heleny Mniszkówny jest nie tylko porywającym i zakazanym romansem pomiędzy przedstawicielami dwóch różnych klas społecznych, ale także dogłębną analizą lęków, poczucia wyobcowania i kompleksów wynikających z niepochamowanego poczucia wyższości innych ludzi. Dodatkowo jest to dokładne studium relacji klasowych, które z pewnością wciągnie Raczki i nie wypuści do ostatniej strony.
- Lew (23 lipca — 22 sierpnia)
Tango Sławomira Mrożka. Ogniste Lwy to tornada energii, pomysłów i czystego chaosu — zawsze czymś zajęte, zawsze wśród ludzi. Potrafią bardzo szybko skupić na sobie uwagę zgromadzonych, a jeszcze szybciej przejąć pałeczkę lidera w sytuacjach tego wymagających. Dla nich polecam pełen czystego chaosu, absurdu, groteski i niespodziewanych (oraz nielogicznych) zwrotów akcji dramat Sławomira Mrożka. Ostatni akt, gdzie ktoś umiera, ktoś bierze ślub, ktoś strzela, a ktoś tańczy tango jest metaforycznym obrazem wnętrza głowy przeciętnego Lwa — dwanaście kart przeglądarki otwartych i nie wiadomo skąd dochodzi muzyka. Istnieje oczywiście ryzyko, że naturalny zmysł przywódczy tego znaku zodiaku będzie chciał wcisnąć się na karty książki, pomiędzy bohaterów i zaprowadzić tam względny porządek. Albo przejąć rewolucję. Natomiast, jeśli ktoś od zawsze wolał walca, może spróbować z Ferdydurke Witolda Gombrowicza. Podczas lektury tej książki nadaktywne Lwiątka na pewno nie będą się nudzić, a niecodzienna forma powieści, jej absurdalne wydarzenia pobudzą kreatywną stronę tego znaku zodiaku, która na pewno będzie zachwycona taką dawką dziwności i szaleństwa. Dodatkowo będą mogły wykorzystać swoje skłonności do nieustannego dociekania, zgłębiając genezę utworu oraz użyte przez Gombrowicza metafory.
- Panna (23 sierpnia — 22 września)
Noce i dnie Marii Dąbrowskiej. Nie istnieje książka, która lepiej dopełni skromną, kontrolującą i perfekcjonistyczną naturę panny bardziej, niż Noce i dnie. Piękne, rozwinięte opisy napisane idealną polszczyzną będą mile łechtać jej poczucie estetyki i zamiłowanie do perfekcji. Postać Barbary natomiast będzie doskonałym odbiciem osobowości Panny — wycofana i zamknięta z zewnątrz, w głębi marząca o życiu jak z powieści. Analityczny umysł Panny będzie miał okazję zgłębiać zawiłości ludzkiej psychiki, rozkładać na czynniki pierwsze sekrety relacji, a wewnętrzny krytyk Panny zorganizuje małżeństwu Niechciców kompletną i bezpłatną terapię małżeńską, w którą wliczona będzie surowa ocena stanu obecnego oraz pełne przekonania „Ja na waszym miejscu…”. A jeśli kontrolująca natura tego znaku pozostaje uśpiona, to mogą sprawdzić się Ludzie bezdomni Stefana Żeromskiego. Wszystko, co Panna robi, robi dla innych i bardzo chętnie poświęca własny komfort dla dobra ogółu. Może w związku z tym znaleźć bratnią duszę w doktorze Judymie — mężczyźnie, który poświęcił miłość i karierę dla tych, którzy najbardziej go potrzebowali. Jego altruistyczna postawa z pewnością znajdzie zrozumienie wśród Panien.
- Waga (23 września — 22 października)
Chłopi Władysława Reymonta. Wagi przejawiają naturalne zainteresowanie relacjami międzyludzkimi, czują się bezpieczniej w towarzystwie swoich bliskich, dlatego też Chłopi mogą stanowić dla nich ciekawe wyzwanie. Z jednej strony powieść ta jest skonstruowana wokół relacji rodzinnych, sąsiedzkich i damsko-męskich. Czytelnik poznaje przeróżne osobowości, a cała akcja dzieje się w społeczności, w której wszyscy są ze sobą związani, a więc nie ma mowy o samotności. Polska wieś jest środowiskiem wielopokoleniowym, zamkniętym na obcych, lecz równocześnie środowiskiem ogromnej wewnętrznej wspólnoty, gdzie wszystkie prace wykonuje się razem. Ponadto ceniąca harmonię i porządek Waga doceni rytm życia wyznaczany przez coś tak niezmiennego jak pory roku czy wędrówka słońca. Z drugiej natomiast strony relacje budowane w Chłopach nie są wyznacznikiem bezpieczeństwa, ponieważ ówczesna wieś to nieustanna walka o przetrwanie. Związki między ludźmi zawierane są więc dla statusu społecznego, zabezpieczenia materialnego lub z przyczyn czysto praktycznych. Trudno więc o małżeństwa oparte na wzajemnym szacunku i zrozumieniu, a dużo łatwiej o przemoc i poczucie wyobcowania wśród ludzi, a to może dla Wagi stanowić obraz wręcz antyutopijny. Jeśli więc powieść Reymonta okaże się znacznie wychodzić poza Wagową strefę komfortu, warto sięgnąć po Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej. Ceniące piękno, harmonię i emocjonalną bliskość Wagi mogą doświadczyć wielu wzruszeń czytając o losach dwóch związanych ze sobą wspólną przeszłością rodów: Bohatyrowiczów i Korczyńskich. Wspaniałe i obszerne opisy krajobrazu nadniemeńskiego powinny zaspokoić pragnienie piękna, a wątek romantyczny pomiędzy Justyną, a Janem może ukoić Wagowe serduszka, które chcą czytać o zdrowych związkach opartych na zaufaniu i szacunku.
- Skorpion 23 października — 21 listopada)
Wesele Stanisława Wyspiańskiego. Skorpiony to znaki, w których czai się sporo ukrytego mroku. Dodatkowo lubują się one w tajemnicy i mistycyzmie, a także poszukują duchowej, wewnętrznej przemiany. Właśnie ta część ich osobowości powinna zakochać się w Weselu Wyspiańskiego. Nastrój tajemniczości, wizyty duchów, zjaw i upiorów, chochoł skradający się w oddali – to wszystko powinno stanowić miód na skorpiońską duszę. A fakt, że wszystko to niesie za sobą głębsze, symboliczne znaczenie, a nad głowami bohaterów kołuje wicher zmian — to jak wygrana na loterii. Wszystko to okryte mgłą tajemnicy i płaszczem nocy, pod którym cienka granica pomiędzy wizyjnością, a szaleństwem jest niejednokrotnie przekraczana, kiedy bohaterowie walczą ze swoimi słabościami i mierzą się z mroczną stroną ich samych. Niektóre Skorpioniki może jednak rozczarować niewykorzystana w Weselu szansa na zmianę. Na taką ewentualność zostaje Inny świat Gustawa Herlinga Grudzińskiego. Skorpion jest mistrzem przekuwania traum i błędów w rozwój, jest prekursorem odrodzenia, transformacji. Z tego powodu ta trudna powieść o cierpieniach i nieszczęściach więźniów sowieckich łagrów, którzy mimo wszystko próbują odnaleźć w tym brutalnym, innym świecie miłość, szczęście i dobro, powinna stanowić odpowiednią lekturę dla Skorpiona. Bohaterowie Innego świata mierzyli się na co dzień z najwyższym okrucieństwem, bardzo często stawali przed dylematami bez wyjścia, a mimo to potrafili poskromić rozpacz i w sytuacji beznadziejnej odnaleźć nadzieję na lepsze jutro, a w bezsilności odszukać siłę, żeby do niego dotrwać.
- Strzelec (22 listopada — 22 grudnia)
Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego. Strzelce przejawiają z reguły naturę filozofa. Nieustannie dążą do prawdy, poszukują sensu istnienia, usiłują rozszyfrować mechanizmy sterujące ludzką psychiką. Z tego powodu pełna zawiłości, ukrytych pragnień i życiowych rozczarowań Nie-Boska komedia będzie dlań idealna. Sama postać hrabiego Henryka, który mimo na pozór szczęśliwego i ułożonego życia cierpi z powodu jego zwyczajności jest doskonałym studium ludzkich pragnień, ambicji i młodzieńczego żalu. Czytelnik ma okazję zgłębić jak to, co niegdyś sprawiało mu radość, staje się dla niego źródłem udręki, a wreszcie powodem ucieczki. Henryk miał być karykaturą bohatera romantycznego, lecz tak naprawdę jest lustrem zaniedbanych związków: zrodzonych z miłości, nie pielęgnowanych przez lata aż do momentu, kiedy dochodzi do rozpadu relacji krzywdzącego obie strony. Jeśli natomiast Strzelcowi nie pasuje rodzaj literacki Nie-boskiej komedii, zawsze może sięgnąć po Granicę Zofii Nałkowskiej. Książka snuje rozważania właśnie na temat granic: w społeczeństwie, w życiu i moralności. Takie przemyślenia mogą skłonić Strzelców do własnych refleksji na temat współczesnego świata i sukcesywnie przesuwanych granic.
- Koziorożec (22 grudnia — 20 stycznia)
Lalka Bolesława Prusa. Koziorożce charakteryzuje przede wszystkim gotowość do ciężkiej pracy, za pomocą której są w stanie zrealizować wszystkie swoje plany i cele. Nie ma wobec tego postaci, która opisze ich lepiej niż Stanisław „Od zera do milionera” Wokulski. Bohater, który miał łączyć w sobie cechy zarówno romantyka jak i pozytywisty, z pewnością nie bał się ciężkiej pracy. Dzięki niej osiągnął życiowy sukces, zyskał wysoki status społeczny oraz środki finansowe aby pomagać ludziom i gonić za swoją tragicznie dobraną miłością. Nie chcąc kwestionować romantycznych wyborów Wokulskiego, skupię się na jego działalności charytatywnej: mężczyzna inwestował w sztukę, kulturę, a także poświęcał własne środki na pomoc konkretnym osobom. Był zwolennikiem teorii, że lepiej dać człowiekowi wędkę niż rybę, więc zamiast darowizny pomagał ludziom znajdować pracę oraz stałe zatrudnienie w oparciu o ich umiejętności i talenty. Taka postawa spotkałaby się z uznaniem niejednego Koziorożca. Jeśli natomiast Koziorożec postanawia nie przynosić pracy do domu, polecam zajrzeć do Medalionów Zofii Nałkowskiej. Zamiłowanie Koziorożców do poszukiwania prawdy może się tu odnaleźć, choć na pewno nie w sposób łagodny. Tekst powstał na bazie tego, co odnalazła komisja badająca zbrodnie II wojny światowej, więc krótkie „medaliony” opisane w zbiorze portretują to, co oprawcy chcieli na zawsze zataić. Jest to tekst na tyle ważny, że nadaje się dla każdego znaku zodiaku, nie tylko Koziorożca.
- Wodnik (21 stycznia — 18 lutego)
Tango Sławomira Mrożka. Wodnik to buntownik, rebeliant szukający sposobu na złamanie zasad. Z tyłu głowy zawsze ma rewolucję, dąży do przemiany. Ja również złamię więc zasady i po raz wtóry umieszczę w tym zestawieniu Tango. Utwór, w całej swej groteskowej chwale, opowiada przede wszystkim o potrzebie buntu, rebelii, odcięcia się od panującego systemu. Główny problem stanowi jednak fakt, że panującym systemem jest akurat anarchia, która nie zna ograniczeń innych niż osobiste ograniczenia jednostki. Bohater uznaje więc za bunt konserwatyzm i to właśnie ten konserwatyzm próbuje przeforsować (z marnym skutkiem). Dla wodnika ten dramat może być zarówno źródłem rozrywki jak i źródłem refleksji na temat faktycznej potrzeby budowania świata nowo i tego, skąd taka potrzeba się bierze. Jeśli natomiast groteskowy i absurdalny Mrożek nie przypadnie Wodnikowi do gustu, można spróbować jeszcze z Kordianem Juliusza Słowackiego. Oczywiście nie brak tutaj absurdalnych dziwów pokroju międzynarodowej podróży na chmurce, ale oprócz niej są spiskowcy, skrytobójcy i rewolucja, która ma przywrócić wolność uciemiężonym ludziom. Kordian jako bohater-buntownik może nie budzić sympatii, lecz całość utworu powinna przypaść do gustu komuś, komu w duszy gra rebelia.
- Ryby (19 lutego — 20 marca)
Ballady i romanse Adama Mickiewicza. Dziady Adama Mickiewicza. Ryby to romantyzm w czystej postaci. Ten znak zodiaku połączony jest ze swoimi emocjami, duchowością, intuicją, ale także z wyższym wymiarem świadomości i tym, co niewidoczne dla oka. Ryby mają niemalże energię mistyków, którzy swoim bystrym wzrokiem są w stanie przeniknąć przez iluzoryczną zasłonę rzeczywistości i dotrzeć do prawdy. Tą duchowość zaprezentował w wielu swoich utworach Adam Mickiewicz, lecz szczególnie zaznaczyła się ona w zbiorze Ballady i romanse oraz w drugiej części Dziadów. Jego utwór Romantyczność uważany przez wielu za manifest polskiego romantyzmu zdaje się być pieśnią duszy Rybek — młoda dziewczyna, która patrzy na świat przez pryzmat duchowości i intuicji skontrastowana z polegającym jedynie na sile rozumu mędrcem. To właśnie jej, Karusi, ludzie wierzą, to w jej światopoglądzie widzą wartość. W zbiorze znajdzie się też wiele innych utworów, gdzie warstwę rzeczywistości przecina mistyczna „druga strona”. Bardzo wyraźnie dzieje się to też w drugiej polecanej pozycji — tam zaświaty istnieją w korelacji ze światem ludzi: działają razem według wyższych zasad wszechświata. Rybki mogłyby się z pewnością odnaleźć w takim świecie.
Oto całe zestawienie. Mam nadzieję, że dobrze Państwo się bawili podczas czytania tego horoskopu!
